Geschiedenis

Het Revalidatiecentrum Sint-Rafaël werd opgericht in 1959 op initiatief van Blindenzorg Licht en Liefde, het katholiek Vlaams nazorgwerk voor blinden en slechtzienden.  De bedoeling was aan volwassen laat-blinden en -slechtzienden de mogelijkheid te bieden een sociale en beroepsrevalidatie te volgen, om de visueel gehandicapte de mogelijkheid te bieden een stuk zelfstandigheid te herwinnen en opnieuw in het beroepsleven ingeschakeld te worden, hetzij als kantoorbediende, hetzij als handarbeider (riet- en biesvlechter).  Het revalidatiecentrum was de eerste instelling in Vlaanderen en in België die aan visueel gehandicapten de mogelijkheid bood tot beroepsherscholing.

De stichter van het centrum was E.H. Frans Branders, de toenmalige directeur en proost van Licht en Liefde, die ook de eerste directeur van het centrum werd. Vooraf was hij op verkenning geweest in het buitenland.  Zo was er reeds een revalidatiecentrum voor visueel gehandicapten in Loenen (Nederland), dat later verhuisd is naar Apeldoorn, en ook in Düren (Duitsland).
Op zoek naar een middel tot subsidiëring door de overheid, ging E.H. Branders aankloppen bij het ministerie van Onderwijs.  Dit was toen de enige mogelijkheid tot subsidiëring.  Een subsidiëring door het Rijksfonds voor Sociale Reclassering was toen nog niet mogelijk, omdat de Servais van 1958 op de reclassering van de mindervaliden nog steeds op uitvoering wachtte (een nieuwe wet op het Rijksfonds voor Sociale Reclassering kwam er in 1963).

Zo werd het centrum door het ministerie van Onderwijs erkend als een school voor "bijzonder onderwijs" en kreeg het als officiële naam "Instituut Sint-Rafaël, Revalidatiecentrum voor Visueel Gehandicapten".  Door het feit dat het zich als dagschool tot volwassen laat-blinden en -slechtzienden richt, was en is het Instituut Sint-Rafaël nog steeds een buitenbeentje in de onderwijsstructuur.  Het neutraal beroepsherscholingscentrum voor visueel gehandicapten van de Braille-Liga, gevestigd te Brussel, dat 10 jaar later (in 1969) opgericht werd, heeft erkenning en subsidiëring bekomen van het Rijksfonds voor Sociale Reclassering van de Mindervaliden.  Ook voor Sint-Rafaël werd later gedacht aan een overschakeling op het rijksfonds.  Maar uiteindelijk werd verder geopteerd voor de onderwijsstructuur, omdat deze als een betere waarborg aanzien werd voor het behoud van het peil van de beroepsrevalidatie.

Louter om redenen van subsidiëring, moest het centrum Sint-Rafaël een afzonderlijke vzw worden.  Nochtans, omwille van het klein aantal leerlingen, volstaan de subsidies van onderwijs alleen om de dagelijkse werking te bekostigen.  Voor zijn infrastructuur (gebouw, belangrijke vernieuwingen, ...) blijft het centrum aangewezen op zijn stichter, de vzw Blindenzorg Licht en Liefde.  De oprichtingsakte  van Sint-Rafaël werd gepubliceerd in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad op 17 december 1959.

Als eerste afdeling werd, vanaf 1 september 1960 de vlechterij door het ministerie erkend in de categorie A4 als afdeling "Lichamelijke aanpassing, specialiteit vlechterij en mandenmakerij".  De erkenning van de vlechterij kon tamelijk vlug bekomen worden omdat er in de Jeruzalemstraat, in het gebouw van Licht en Liefde, sedert 1945 reeds een privé-vlechterij bestond, ingekaderd in het toenmalige "Sint-Rafaëlshuis voor blinde mannen".  Alleenstaande blinde mannen konden er een onderkomen vinden (alleenstaande blinde vrouwen konden toen terecht in het Sint-Godelievetehuis te Antwerpen).  Ze maakten zich nuttig met het vlechten van stoelzittingen en manden.  De toenmalige atelierleider, Godfried Gosselin, werd de eerste "leraar vlechtwerk".  Zo telde in 1960 de erkende afdeling vlechtwerk 12 leerlingen.

Ondertussen kwam ook de afdeling "steno-dactylografie en moderne talen" op gang.  Ze startte heel bescheiden met 2 leerlingen.  Vanaf 1 september 1961 werd ook deze afdeling erkend in de categorie A6/A3.  Dat jaar telden de 2 afdelingen samen reeds 18 leerlingen.

Ook vanaf 1 september 1961 is het Revalidatiecentrum Sint-Rafaël verhuisd naar de Annuntiatenstraat 54 in een vrijgekomen school van de Zusters van de H. Jozef.  Daar is het centrum tot in 1980 gebleven.

Door de verhuizing van Blindenzorg Licht en Liefde naar Varsenare in 1980, kwam het gebouw in de Jeruzalemstraat 19 grotendeels vrij en kon vanaf 1 januari 1981 het Revalidatiecentrum Sint-Rafaël er opnieuw zijn intrek nemen.
Ondertussen is het centrum alweer van naam veranderd, voortaan is de officiële naam "Sint-Rafaël, Herscholingscentrum voor volwassenen met een visuele handicap".

Ondertussen heeft het herscholingscentrum onderdak gevonden in Gent, op de site van De Refuge in de Maagdestraat. Een nieuw en ongetwijfeld zeer boeiend hoofdstuk laat zich verder schrijven.